Ben Ali Libi
Tachtig jaar vrijheid | Een gedicht voor op 4 mei
Welkom nieuwe subscribers,
Fijn dat jullie er zijn! Met deze nieuwsbrief deel ik op onregelmatige basis verhalen over wat mij bezighoudt: politiek, muziek, media en cultuur.
De komende drie posts zijn een tikkeltje anders. In het kader van Tachtig jaar Vrijheid deel ik de komende dagen drie gedichten die ik mooi vind.
Vandaag begin ik met een gedicht dat past bij de Nationale Dodenherdenking. Morgen volgt een gedicht over vrijheid, en op 14 mei sluit ik af met een gedicht over het bombardement op mijn stad Rotterdam.
Daarna wordt het weer wat luchtiger hier (afgewisseld met af en toe een serieus opiniestuk). Dank voor jullie interesse!
Hartelijke groet,
Iman Pieter Duin
Ben Ali Libi
Op een lijst van artiesten, in de oorlog vermoord,
staat een naam waarvan ik nog nooit had gehoord,
dus keek ik er met verwondering naar:
Ben Ali Libi. Goochelaar.
Met een lach en een smoes en een goocheldoos
en een alibi dat-ie zorgvuldig koos,
scharrelde hij de kost bij elkaar:
Ben Ali Libi, de goochelaar.
Toen vonden de vrienden van de Weduwe Rost
dat Nederland nodig moest worden verlost
van het wereldwijd joods-bolsjewistisch gevaar.
Ze bedoelden natuurlijk die goochelaar.
Wie zo dikwijls een duif of een bloem had verstopt,
kon zichzelf niet verstoppen, toen er hard werd geklopt.
Er stond al een overvalwagen klaar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.
In 't concentratiekamp heeft hij misschien
zijn aardigste trucs nog wel eens laten zien
met een lach en een smoes, een misleidend gebaar,
Ben Ali Libi, de goochelaar.
En altijd als ik een schreeuwer zie
met een alternatief voor de democratie,
denk ik: jouw paradijs, hoeveel ruimte is daar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.
Voor Ben Ali Libi, de kleine schlemiel,
hij ruste in vrede, God hebbe zijn ziel.
~ Willem Wilmink ~
Dank voor dit aangrijpende verhaal. Nu er zoveel aandacht is voor het heden (maar dan eenzijdig op Gaza) doet dit verhaal me denken aan een land dat ik van nabij ken vanaf 2002: Afghanistan. Net als de nazi’s tijdens het Derde Rijk Joodse artiesten vervolgden en vermoordden om hun culturele invloed te vernietigen, richt de terreur van de Taliban zich vandaag de dag weer op Afghaanse kunstenaars en muzikanten. Sinds hun machtsovername in 2021 zijn artiesten vermoord, instrumenten verbrand, en kunstinstellingen vernietigd. Muziek wordt als morele corruptie bestempeld. De folkzanger Fawad Andarabi werd kort na de machtsovername geëxecuteerd; anderen zoals Farhan konden ternauwernood vluchten. Wat de nazi’s met systematische haat deden, herhaalt de Taliban in religieus fanatisme: het uitwissen van culturele identiteit als bedreiging voor hun ideologie. In veel islamitische dictaturen of autocratische regiems zoals Iran is kunst geen neutraal terrein, maar een frontlijn van ideologische strijd. Waar regimes macht baseren op religieuze controle, wordt kunst gezien als subversief omdat het vrije expressie, verbeelding en hoop vertegenwoordigt.
Helaas, deze verhalen zul je in “alternatieve”herdenkingen nooit horen. Over hypocrisie gesproken.
Die ene goochelaar uitgelicht, maakt het leed persoonlijk en dat kan stemmen tot overdenken.